Εργαστήριο Ζωολογίας, Τμήμα Βιολογίας, Σχολή Θετικών Επιστημών Α.Π.Θ.

Οικολογική Ποιότητα

Για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας, σε κάθε σταθμό μελετώνται οι βιοκοινότητες των βενθικών μακροασπονδύλων, τα φύσικο-χημικά και υδρομορφολογικά χαρακτηριστικά τους. Εκτός από τη δομή των ενδιαιτημάτων του ποταμού μέσω του River Habitat Survey (RHS) και ιδιαίτερα μέσω του Habitat Modification Score (HMS), οι δείκτες Riparian Habitat Quality (QBR) και Fluvial Habitat Index (IHF) λαμβάνονται επίσης υπόψη. Επιπρόσθετα, ο δείκτης Morphological Quality Index (MQI), είναι μια εκτίμηση της υδρομορφολογικής κατάστασης, η οποία βασίζεται σε μια γεωμορφολογική προσέγγιση υπό το πρίσμα των φυσικών διεργασιών.

Η εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας βασίζεται στο Ελληνικό Σύστημα Αξιολόγησης (Artemiadou & Lazaridou, 2005) (Ε.Συ.Α.) που χρησιμοποιεί τη σύνθεση της κοινότητας του μακροζωοβένθους (τα οποία αποτελούν τον καλύτερο βιοδείκτη της ποιότητας των νερών των ποταμών), ως τον καλύτερο βιοδείκτη της ποιότητας των νερών των ποταμών της Β. και Κ. Ελλάδας. Το Ε.Συ.Α καταλήγει σε πενταβάθμια κλίμακα αξιολόγησης της ποιότητας των νερών, όπως απαιτεί η Οδηγία για τα νερά 2000/60 Ε.Κ. [με τα 5 καθορισμένα χρώματα της κάθε κατηγορίας [υψηλή (μπλε), καλή (πράσινο), μέτρια (κίτρινο), ελλιπής (πορτοκαλί) και κακή (κόκκινο)] λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική αφθονία των ζώων και την ποικιλότητα των ποτάμιων ενδιαιτημάτων (υπόστρωμα) σύμφωνα με το πρωτόκολλο για την ποικιλότητα των ενδιαιτημάτων (Chatzinikolaou et al., 2006). Το Ε.Συ.Α έχει διαβαθμονομηθεί για τους τρεις μεσογειακούς τύπους (R-M 1, 2, 4) [Artemiadou et al 2008 (R-M 4), Ntislidou et al 2013 (R-M 1, 2)] για τους οποίους υπάρχει διαθέσιμη βάση Ευρωπαϊκών σταθμών αναφοράς (WFD intercalibration technical report, EC, 2007). Για τους τρεις παραπάνω τύπους ποταμού χρησιμοποιείται και ο πολυμετρικός δείκτης STAR_ICMi, ενώ για τους σταθμούς τύπου R-M 3 και R-M 5, μόνον ο Ε.Συ.Α.

Στους χώρους του Εργαστηρίου Ζωολογίας του Τομέα Ζωολογίας του Tμήματος Βιολογίας του Α.Π.Θ., φυλάσσεται μουσειακό υλικό βενθικών μακροασπονδύλων (http://www.bio.auth.gr/mumabema) με περισσότερα από 800 δείγματα προερχόμενα από 30 λεκάνες απορροής. Το εργαστήριο στεγάζεται στον 6ο όροφο του κτιρίου της Βιολογίας του ΑΠΘ, και συγκεκριμένα στο γραφείο 606.


Artemiadou V. & Lazaridou M. (2005): Evaluation Score and Interpretation Index for the ecological quality of running waters in Central and Northern Hellas. Environmental Monitoring and Assessment, 110, 1–40.

Artemiadou V., Statiri X., Brouziotis Th. & Lazaridou M. (2008). Ecological quality of small mountainous Mediterranean streams (river type R-M4) and performance of the European intercalibration metrics. Hydrobiologia, 605(1): 75-88. DOI 10.1007/s10750-008- 9306-3

Chatzinikolaou Y., Dakos V. & Lazaridou M. (2006): Longitudinal impacts of anthropogenic pressures on benthic macroinvertebrate assemblages in a large transboundary Mediterranean river during the low flow period. Acta hydrochim. Hydrobiol., 34, 453-463.

Munne A, Prat N, Sola C, Bonda N and Rieradeval M (2003). A simple field method for assessing the ecological quality of riparian habitat in Rivers and streams: QBR index.

Ntislidou Ch., Artemiadou V., Kanli L., Buffagni A. & Lazaridou M. (2013): The intercalibration of the Hellenic Evaluation System for Mediterranean rivers of type R- M1 and R-M2 at Northern and Central Greece. Ecol Ind 29: 208-218.

Pardo I, Álvarez M, Casas JJ, Moreno JL, Vivas S, Bonada N, Alba – Tercedor J, Jáime P, Moyá G, Prat N, Robles S, Suárez ML, Toro M, Vidal-Abarca MR (2002). El hábitat de los ríos mediterráneos. Diseño de un índice de diversidad de hábitat. Limnetica, 21: 115-133.

Raven, P. J. River Habitat Quality: the physical character of rivers and streams in the UK and Isle of Man. Environment Agency, 1998.

M. Rinaldi, A. M. Gurnell, M. González Tánago, M. Bussettini, D. Hendriks, Classification of river morphology and hydrology to support management and restoration, Aquatic Sciences, 2015, Page 1 WFD intercalibration technical report. Mediterranean GIG – Rivers. Benthic Invertebrates (2007). EUROPEAN COMMISSION DIRECTORATE GENERAL JRC JOINT RESEARCH CENTRE, Institute of Environment and Sustainability, 15 June 2007.

Πίσω